Teoria queer w terapii i pomocy psychologicznej

Teoria queer jest swego rodzaju głosem polityczno-społecznym w dyskusji o równouprawnienie osób nieheteroseksualnych i nonkonformistycznych płciowo. Twórcy i twórczynie tego postulatu nie opracowali_ły specyficznych technik terapeutycznych, czy metod pomocy psychologicznej.

Nie można więc uznać teorii queer za odrębny nurt w psychoterapii. Możemy tę teorię potraktować natomiast jako wskazówkę do pracy z osobami LGBT+, według której postać terapeuty_terapeutki to osoba, która w swojej praktyce godzi się z założeniami teorii queer.

Istotą podejścia queer jest zasada, zgodnie z którą każda osoba ma prawo do samodzielnego określenia swojej tożsamości płciowej. Oznacza to, że człowiek posiada pełną wolność i wiedzę do tego, aby uznać, jakiej jest płci, jaka jest jego/jej rola płciowa (gender), czy jakiej jest orientacji seksualnej.

Każda osoba ma prawo odczuwać siebie i dokonywać takiej ekspresji seksualności, która jest w zgodzie z poczuciem tej osoby i jej pragnieniami.

Z takiego założenia wychodzą pozostałe postulaty teorii queer, na przykład prawo do wielokrotnych zmian tożsamości w biegu życia. Zakłada się więc normatywność osób gender fluid, u których płciowość jest płynna. Osoby mają również prawo do nieokreślania swojej płci, czy orientacji, a nawet jej braku.

W filozofii queer odchodzi się od binarnego, kategorialnego pojmowania świata, w którym istnieją tylko mężczyźni i kobiety. Uznaje się różnorodność seksualną, która jest piękna w swojej istocie. Każda osoba ma prawo odczuwać siebie i dokonywać takiej ekspresji seksualności, która jest w zgodzie z poczuciem tej osoby i jej pragnieniami.

Można uznać, więc, że teoria queer jest częścią większej całości, jaką jest pozytywna seksualność.

W pracy psychologicznej opartej o teorię queer przyznaje się większą ważność czynników społeczno-kulturowych na przeżywanie przez człowieka seksualności. Brak patologizacji niepowszechnych tożsamości lub po prostu nietożsamości powoduje uznanie w kontakcie mniejszościowego ja pacjenta/pacjentki za naturalne i prawdziwe.

Dominik Haak
psycholog, w trakcie studium seksuologii klinicznej